Cách đây 85 năm, sau hơn 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, ngày 28/01/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về nước. Từ Pác Bó - Cao Bằng, Người trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, hoàn chỉnh đường lối giải phóng dân tộc, xây dựng lực lượng, chuẩn bị mọi điều kiện quyết định cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Ngày 28/01/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Tranh: Bảo tàng Hồ Chí Minh
Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước ở Nghệ An, sớm thấm đẫm truyền thống yêu nước của dân tộc, Nguyễn Tất Thành rời Tổ quốc năm 1911 để tìm con đường giải phóng dân tộc. Qua nhiều năm lao động, học tập và hoạt động cách mạng ở nước ngoài, Người đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, khẳng định con đường cách mạng vô sản là con đường đúng đắn nhất để giải phóng dân tộc Việt Nam.
Năm 1930, Nguyễn Ái Quốc chủ trì hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, thông qua Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng. Đây là bước ngoặt lịch sử của phong trào cách mạng Việt Nam. Tuy nhiên, trong điều kiện thực dân, đế quốc tăng cường đàn áp, Nguyễn Ái Quốc chưa thể về nước để trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng.
Đầu những năm 1940, chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ và lan rộng, chủ nghĩa phát xít từng bước suy yếu, hệ thống thuộc địa của các nước đế quốc lung lay. Trên cơ sở phân tích tình hình quốc tế và trong nước, Nguyễn Ái Quốc nhận định đây là thời cơ thuận lợi cho cách mạng Việt Nam, khẳng định sự cần thiết phải sớm trở về nước để trực tiếp lãnh đạo cách mạng. Quyết định này thể hiện tầm nhìn chiến lược sắc sảo, bản lĩnh cách mạng kiên cường và lòng yêu nước, thương dân sâu sắc của Người.
Ngày 28/01/1941, Nguyễn Ái Quốc vượt biên giới về đến Pác Bó, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Người lựa chọn Cao Bằng làm nơi đặt chân đầu tiên vì đây là vùng đất có phong trào cách mạng phát triển, Nhân dân giàu truyền thống yêu nước, lại có vị trí thuận lợi cho việc liên lạc quốc tế. Từ Pác Bó, căn cứ địa cách mạng từng bước được xây dựng và mở rộng. Cao Bằng trở thành trung tâm lãnh đạo phong trào cách mạng cả nước, là nơi hình thành nhiều quyết sách chiến lược, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới.
Ngay sau khi về nước, Nguyễn Ái Quốc tập trung chỉ đạo việc hoàn chỉnh đường lối cách mạng. Tháng 5/1941, Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 do Người chủ trì đã xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu, có ý nghĩa sống còn đối với cách mạng Việt Nam. Hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh (Việt Minh), xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tập hợp mọi lực lượng yêu nước tham gia sự nghiệp cứu nước. Hội nghị khẳng định con đường phát triển tất yếu của cách mạng là khởi nghĩa vũ trang, song phải được chuẩn bị chu đáo, kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang, lấy chính trị làm cơ sở.
Thực hiện các quyết sách đó, Nguyễn Ái Quốc trực tiếp chỉ đạo xây dựng cơ sở cách mạng, mở các lớp huấn luyện cán bộ, đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục. Nhiều tác phẩm ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu được Người biên soạn, góp phần nâng cao giác ngộ cách mạng, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng.
Trong lĩnh vực quân sự, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Người, lực lượng vũ trang cách mạng từng bước được xây dựng và trưởng thành. Việc thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân ngày 22/12/1944 là kết quả của quá trình chuẩn bị lâu dài, đánh dấu bước phát triển mới của lực lượng vũ trang cách mạng, tạo tiền đề trực tiếp cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945. Trên mặt trận đối ngoại, Nguyễn Ái Quốc chủ động xây dựng và mở rộng quan hệ với các lực lượng đồng minh chống phát xít, tranh thủ sự ủng hộ quốc tế, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho cách mạng Việt Nam trong giai đoạn quyết định.
Sự kiện Bác Hồ về nước đầu Xuân 1941 đã mở ra giai đoạn chuẩn bị toàn diện cho cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền về tay Nhân dân. Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Người, đường lối cách mạng giải phóng dân tộc được hoàn chỉnh, lực lượng cách mạng được xây dựng và củng cố, khối đại đoàn kết toàn dân được phát huy cao độ.
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là kết quả trực tiếp của quá trình chuẩn bị chủ động, kiên trì và sáng tạo ấy. Đồng thời, sự kiện này thể hiện rõ tầm vóc tư duy chiến lược, nghệ thuật lãnh đạo tài tình và nhân cách cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ thiên tài của Đảng và dân tộc Việt Nam.
Kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam, là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta ôn lại một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những bài học sâu sắc về tầm nhìn chiến lược, về xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, về chuẩn bị lực lượng và nắm bắt thời cơ từ mùa Xuân năm 1941 vẫn còn nguyên giá trị, tiếp tục soi sáng sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hôm nay và mai sau.
Thái Văn Khởi
