Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân cao đẹp nhất của khát vọng độc lập, tự do và phát triển của dân tộc Việt Nam trong thời đại mới. Từ buổi ra đi tìm đường cứu nước năm 1911, Người đã mang theo nỗi đau mất nước, khát vọng giải phóng dân tộc và niềm tin mãnh liệt Việt Nam sẽ sánh vai cùng các cường quốc năm châu. Đó chính khát vọng và trở thành ngọn nguồn tư tưởng, hành động, đạo đức cách mạng và phong cách sống của Người để đưa dân tộc Việt Nam vươn mình phát triển phồn vinh, hạnh phúc.
Chủ tịch Hồ Chí Minh trò chuyện với các đại biểu trí thức. Ảnh: TL
Trước hết, khát vọng vươn mình trong tư tưởng Hồ Chí Minh là khát vọng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Với Người, độc lập không chỉ là thoát khỏi ách nô lệ, mà phải đưa Nhân dân trở thành chủ nhân thực sự của đất nước; tự do không chỉ là quyền thiêng liêng của dân tộc, mà còn phải được hiện thực hóa bằng cuộc sống ấm no, hạnh phúc của mỗi người dân. Bởi vậy, dù dự báo chắc chắn cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của Nhân dân ta sẽ thắng lợi, Người không chỉ dừng lại ở niềm vui chiến thắng, mà hướng tầm nhìn đến những công việc lớn lao sau ngày hòa bình: chỉnh đốn Đảng, hàn gắn vết thương chiến tranh, chăm lo gia đình liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, khôi phục và phát triển kinh tế, văn hóa, nâng cao đời sống nhân dân. Đó là tầm nhìn của một lãnh tụ luôn đặt dân tộc trong dòng chảy phát triển của thời đại.
Khát vọng ấy đã trở thành hiện thực sinh động trong hành trình cách mạng Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Từ một đất nước bị chiến tranh tàn phá nặng nề, Việt Nam từng bước khôi phục kinh tế, bảo vệ vững chắc Tổ quốc, vượt qua bao vây, cấm vận, tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện và đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Đất nước từ thiếu lương thực đã trở thành quốc gia xuất khẩu gạo, nông sản hàng đầu thế giới; từ nền kinh tế nhỏ bé, lạc hậu đã vươn lên trở thành một nền kinh tế năng động trong khu vực; đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân không ngừng được cải thiện; vị thế Việt Nam trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao.
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng và đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh vai trò của Đảng cầm quyền. Người căn dặn: Đảng ta là Đảng cầm quyền, mỗi cán bộ, đảng viên phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình. Đây là chỉ dẫn có ý nghĩa nền tảng đối với khát vọng vươn mình của dân tộc. Bởi một dân tộc muốn phát triển bền vững phải có một Đảng lãnh đạo thật sự trong sạch, vững mạnh; một hệ thống chính trị đủ bản lĩnh, trí tuệ, đạo đức và năng lực tổ chức thực tiễn; một đội ngũ cán bộ tận tụy phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân.
Khát vọng vươn mình không thể chỉ được đo bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà còn phải được thể hiện bằng chất lượng phát triển, bằng văn hóa, đạo đức, con người và niềm tin xã hội. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi con người là mục tiêu và động lực của cách mạng. Trong Di chúc, Người căn dặn Đảng phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của Nhân dân. Tư tưởng ấy cho thấy tầm nhìn phát triển toàn diện: kinh tế phải đi đôi với văn hóa; tăng trưởng phải gắn với tiến bộ, công bằng xã hội; độc lập dân tộc phải gắn với hạnh phúc của Nhân dân. Trong bối cảnh hiện nay, đó cũng là yêu cầu cốt lõi để Việt Nam phát triển nhanh và bền vững, không đánh đổi môi trường, văn hóa, đạo đức và an sinh xã hội lấy tăng trưởng đơn thuần.
Một điểm sáng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về khát vọng vươn mình là niềm tin đặc biệt vào sức mạnh của Nhân dân. Người luôn khẳng định cách mạng là sự nghiệp của quần chúng; mọi thắng lợi đều bắt nguồn từ dân, dựa vào dân, vì dân. Khơi dậy khát vọng dân tộc, vì vậy, trước hết là khơi dậy ý chí, trí tuệ, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm công dân của mỗi người Việt Nam. Trong thời đại chuyển đổi số, kinh tế tri thức, hội nhập quốc tế sâu rộng, sức mạnh toàn dân càng phải được phát huy bằng cơ chế dân chủ, bằng môi trường đổi mới sáng tạo, bằng chính sách trọng dụng nhân tài, bằng sự kết nối giữa truyền thống yêu nước với khát vọng làm giàu chính đáng, cống hiến cho đất nước.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng dành sự quan tâm sâu sắc đến thế hệ trẻ. Lời căn dặn “bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết” không chỉ là yêu cầu về công tác thanh niên, mà còn là chiến lược lâu dài của dân tộc. Một đất nước muốn vươn mình phải có những thế hệ công dân vừa có lý tưởng, đạo đức, bản lĩnh, vừa có tri thức, kỹ năng, năng lực hội nhập và tinh thần sáng tạo. Thanh niên Việt Nam hôm nay đứng trước nhiều thời cơ lớn: được tiếp cận khoa học công nghệ, không gian số, tri thức nhân loại, môi trường khởi nghiệp và hội nhập quốc tế. Nhưng đi cùng với thời cơ là thách thức về bản lĩnh, trách nhiệm, văn hóa, năng lực cạnh tranh. Học tập và làm theo Bác chính là nuôi dưỡng trong thế hệ trẻ ý chí tự cường, khát vọng phụng sự, tinh thần dấn thân và trách nhiệm dựng xây đất nước.
Khát vọng vươn mình của dân tộc Việt Nam trong tư tưởng Hồ Chí Minh còn gắn liền với tinh thần đoàn kết quốc tế, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Người luôn đặt cách mạng Việt Nam trong mối quan hệ mật thiết với phong trào cách mạng thế giới, với bạn bè năm châu, với xu thế tiến bộ của nhân loại. Ngày nay, đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; chủ động, tích cực hội nhập sâu rộng chính là sự vận dụng sáng tạo tư tưởng ấy. Việt Nam không chỉ vươn lên để phát triển cho mình, mà còn trở thành bạn, đối tác tin cậy, thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.
Trong giai đoạn mới, khi đất nước hướng tới những dấu mốc lớn: 100 năm thành lập Đảng, 100 năm thành lập nước, khát vọng vươn mình càng trở thành mệnh lệnh phát triển. Đó là khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc; là quyết tâm phát triển đất nước nhanh, bền vững; là ý chí vượt qua nguy cơ tụt hậu, bẫy thu nhập trung bình, thách thức già hóa dân số, biến đổi khí hậu, cạnh tranh chiến lược và những tác động phức tạp của tình hình thế giới. Muốn vậy, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải tiếp tục kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng; phát triển kinh tế tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; xây dựng văn hóa, con người Việt Nam; củng cố quốc phòng, an ninh; mở rộng đối ngoại, hội nhập quốc tế; chăm lo ngày càng tốt hơn đời sống Nhân dân. Qua đó, góp phần thực hiện thắng lợi nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030 và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta quyết tâmđẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Học tập và làm theo Bác phải được thể hiện bằng hành động cụ thể: Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện; phụng sự Nhân dân; khơi dậy ý chí tự lực, tự cường; phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây chính sức mạnh to lớn để dân tộc Việt Nam vững vàng bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, xứng đáng với ý nguyện thiêng liêng của Người: Xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh.
Mai Tưởng
