Trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, đại đoàn kết toàn dân tộc luôn là nguồn sức mạnh to lớn, góp phần giúp dân tộc Việt Nam vượt qua mọi khó khăn, thử thách, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và xây dựng đất nước. Bước vào giai đoạn phát triển mới, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục là yêu cầu có ý nghĩa chiến lược, tạo động lực đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững.
Đại đoàn kết tạo nên nguồn sức mạnh to lớn của dân tộc Việt Nam. Ảnh: TL
Lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam là lịch sử của một dân tộc thường xuyên phải vượt qua thiên tai, chiến tranh và nhiều thử thách khắc nghiệt. Trong những thời khắc khó khăn nhất, sức mạnh làm nên bản lĩnh, ý chí và khả năng trường tồn của dân tộc không chỉ đến từ tiềm lực vật chất, mà trước hết bắt nguồn từ lòng yêu nước, ý chí tự cường và tinh thần đoàn kết của toàn dân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công”. Tư tưởng ấy là sự đúc kết sâu sắc truyền thống lịch sử của dân tộc, đồng thời khẳng định vị trí đặc biệt của đại đoàn kết trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam.
Đại đoàn kết toàn dân tộc không đơn thuần là sự tập hợp các cá nhân, giai tầng hay cộng đồng, mà là sự gắn bó trên cơ sở thống nhất về lợi ích căn bản và mục tiêu chung của quốc gia - dân tộc. Đó là sự đồng thuận, sẻ chia trách nhiệm giữa các dân tộc, tôn giáo, giai cấp, tầng lớp xã hội; giữa đồng bào trong nước và người Việt Nam ở nước ngoài, cùng hướng tới mục tiêu xây dựng đất nước độc lập, hòa bình, thống nhất, phồn vinh, hạnh phúc.
Nền tảng bền vững của khối đại đoàn kết ấy chính là lợi ích tối cao của quốc gia - dân tộc, quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân. Đó còn là truyền thống yêu nước, nghĩa đồng bào, tinh thần tương thân, tương ái được vun đắp qua nhiều thế hệ và trở thành một giá trị bền vững trong đời sống tinh thần của người Việt Nam.
Lịch sử đã chứng minh, mỗi khi đất nước đứng trước thử thách, tinh thần đoàn kết lại được khơi dậy mạnh mẽ. Từ Hội nghị Diên Hồng thời Trần thể hiện ý chí đồng lòng chống giặc ngoại xâm đến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn với tư tưởng “nhân dân bốn cõi một nhà”, sức mạnh nhân dân luôn là nền tảng làm nên những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử.
Trong thời đại Hồ Chí Minh, truyền thống ấy được Đảng ta kế thừa, phát triển thành đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chính sức mạnh đoàn kết của toàn dân đã góp phần giúp chính quyền cách mạng non trẻ vượt qua tình thế hết sức khó khăn, bảo vệ thành quả cách mạng. Trong các cuộc kháng chiến giành độc lập, thống nhất đất nước, sức mạnh của toàn dân tộc tiếp tục được phát huy cao độ, góp phần làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 và Đại thắng mùa Xuân năm 1975, hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Trong thời kỳ hòa bình, xây dựng, đổi mới và hội nhập quốc tế, đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục khẳng định giá trị và sức sống mạnh mẽ. Những thành tựu quan trọng của đất nước trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, mở rộng đối ngoại và nâng cao đời sống nhân dân đều gắn với việc huy động và phát huy sức mạnh của các tầng lớp nhân dân.
Tinh thần đoàn kết càng được thể hiện rõ trong những thời điểm đất nước gặp khó khăn. Trong đại dịch COVID-19, những mô hình “ATM gạo”, “siêu thị 0 đồng”, những chuyến xe hỗ trợ người dân và nhiều hoạt động sẻ chia trong cộng đồng đã lan tỏa sâu rộng tinh thần tương thân, tương ái. Trước thiên tai, bão lũ, hàng triệu tấm lòng trên mọi miền đất nước lại hướng về đồng bào vùng bị ảnh hưởng. Những hành động cụ thể ấy cho thấy đại đoàn kết không phải là khái niệm trừu tượng mà được thể hiện sinh động trong đời sống hằng ngày.
Trong phát triển kinh tế - xã hội, sức mạnh đại đoàn kết được thể hiện thông qua việc khơi dậy và phát huy mọi nguồn lực trong nhân dân. Trí tuệ của đội ngũ trí thức, sức lao động của công nhân, nông dân; tinh thần đổi mới, sáng tạo của doanh nghiệp, doanh nhân; sự đóng góp của văn nghệ sĩ, các chức sắc, chức việc tôn giáo, đồng bào dân tộc thiểu số và người Việt Nam ở nước ngoài đều là những nguồn lực quan trọng cho sự phát triển đất nước.
Đại đoàn kết toàn dân tộc cũng tạo nền tảng chính trị - xã hội vững chắc để Việt Nam chủ động, tích cực hội nhập quốc tế. Một đất nước ổn định, nhân dân đồng thuận, xã hội đoàn kết là điều kiện quan trọng để giữ vững độc lập, chủ quyền, lợi ích quốc gia - dân tộc, đồng thời tạo môi trường hòa bình, thuận lợi cho phát triển.
Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc đang đứng trước nhiều vấn đề cần quan tâm. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin và mạng xã hội đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác định hướng thông tin, tạo đồng thuận xã hội. Mặt trái của kinh tế thị trường, chênh lệch mức sống giữa các nhóm dân cư, giữa các vùng, miền cùng những vấn đề phát sinh trong đời sống xã hội có thể tác động đến tâm tư, tình cảm của nhân dân. Các thông tin sai lệch, xuyên tạc, kích động chia rẽ dân tộc, tôn giáo cũng có nguy cơ ảnh hưởng đến sự đồng thuận trong xã hội.
Vì vậy, củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trước hết phải tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm lấy nhân dân làm trung tâm, là chủ thể của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mọi chủ trương, chính sách phải xuất phát từ cuộc sống, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; thực hiện tốt phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.
Cùng với đó, cần quan tâm giải quyết hài hòa lợi ích giữa các tầng lớp nhân dân; chăm lo tốt hơn đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những địa bàn còn nhiều khó khăn. Phát triển kinh tế phải gắn với thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Một yêu cầu quan trọng khác là tiếp tục khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng cống hiến, nhất là trong thế hệ trẻ. Mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình đối với cộng đồng, đặt lợi ích chung của đất nước, dân tộc trong mối quan hệ hài hòa với lợi ích của cá nhân.
Đại đoàn kết toàn dân tộc là truyền thống quý báu được hình thành, bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử. Đó không chỉ là bài học của quá khứ mà còn là nguồn lực quan trọng đối với hiện tại và tương lai. Trong hành trình xây dựng đất nước phát triển, phồn vinh, hạnh phúc, việc tiếp tục củng cố niềm tin, tăng cường đồng thuận xã hội, tập hợp và phát huy sức mạnh của mọi tầng lớp nhân dân sẽ tạo nên nền tảng vững chắc để dân tộc Việt Nam vượt qua khó khăn, tận dụng thời cơ và thực hiện thắng lợi những mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.
ThS. Huỳnh Lê Phong, ThS. Nguyễn Thị Cẩm Hường
Trung tâm Chính trị phường Rạch Giá
