Đổi mới giáo dục nghề nghiệp theo hướng gắn đào tạo với nhu cầu thị trường lao động, nâng cao kỹ năng thực hành và mở rộng cơ hội việc làm là một trong những giải pháp quan trọng được tỉnh An Giang tập trung thực hiện nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030.
Sinh viên Trường Cao đẳng Nghề Kiên Giang thực hành nghiệp vụ lễ tân khách sạn. Ảnh. Thành Thái.
Đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường lao động
Trước yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển các ngành có lợi thế, An Giang chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, nhất là các lĩnh vực công nghiệp, du lịch, logistics, kinh tế biển, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và dịch vụ. Trong đó, đào tạo nghề gắn với nhu cầu tuyển dụng, nâng cao kỹ năng thực hành và khả năng thích ứng của người lao động được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm.
Ngày 14/4/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 191/KH-UBND về đào tạo nghề và đào tạo nghề cho lao động nông thôn giai đoạn 2026 - 2030. Theo kế hoạch, tỉnh phấn đấu bình quân mỗi năm đào tạo 40.000 người; trong đó, nghề phi nông nghiệp chiếm khoảng 70%, nghề nông nghiệp và phát triển ngành nghề nông thôn chiếm khoảng 30%.
Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt khoảng 79%, lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt khoảng 35%; tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo đạt tối thiểu 85%.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh tuyển sinh, đào tạo 30.493 người, đạt 76,23% kế hoạch năm. Trong đó, trình độ cao đẳng 3.463 người, trung cấp 5.329 người, sơ cấp 2.906 người và đào tạo dưới 3 tháng 18.795 người.
Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 74,75%, tiệm cận chỉ tiêu 75%; tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt 19,92%, so với chỉ tiêu 20,77%. Kết quả này cho thấy công tác đào tạo nghề tiếp tục được duy trì, góp phần nâng cao trình độ, kỹ năng cho người lao động. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ vẫn chưa đạt mục tiêu đề ra, đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo.
Một trong những yêu cầu đặt ra đối với giáo dục nghề nghiệp hiện nay là khắc phục tình trạng đào tạo chưa sát nhu cầu tuyển dụng, người học thiếu kỹ năng thực hành hoặc khó tìm được việc làm phù hợp sau tốt nghiệp.
Để giải quyết vấn đề này, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần tăng cường khảo sát, dự báo nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp, hợp tác xã; từ đó xác định ngành nghề, chương trình và chỉ tiêu tuyển sinh phù hợp với thực tế.
Đặc biệt, việc tăng cường liên kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao chất lượng đào tạo. Doanh nghiệp cần tham gia từ khâu xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình, hướng dẫn thực hành đến đánh giá kỹ năng và tuyển dụng lao động sau tốt nghiệp.
Cùng với đó, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần tiếp tục đổi mới chương trình, tăng thời lượng thực hành, cập nhật công nghệ mới, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giảng dạy.
Việc mở rộng đào tạo theo đơn đặt hàng, đào tạo tại doanh nghiệp và tổ chức đào tạo lại cho người lao động cũng là những giải pháp cần được chú trọng, nhằm thu hẹp khoảng cách giữa kỹ năng được đào tạo với yêu cầu thực tế của thị trường lao động.
Mở rộng cơ hội học nghề, nâng cao thu nhập
Bên cạnh đáp ứng nhu cầu nhân lực cho doanh nghiệp, An Giang chú trọng đào tạo nghề cho lao động nông thôn, hộ nghèo, hộ cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, người khuyết tật và ngư dân, góp phần chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm và phát triển sinh kế bền vững.
Theo mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh phấn đấu tỷ lệ lao động nông thôn là nữ được đào tạo nghề đạt trên 45%; người khuyết tật có nhu cầu được hỗ trợ học nghề và tạo việc làm chiếm khoảng 4%; tỷ lệ người dân tộc thiểu số trong độ tuổi được đào tạo nghề phù hợp với điều kiện đặc thù đạt khoảng 70%.
Để nâng cao hiệu quả, công tác đào tạo nghề cần gắn với điều kiện sản xuất và lợi thế của từng địa bàn. Đối với khu vực nông thôn, tập trung các nghề phục vụ sản xuất nông nghiệp, chế biến và bảo quản nông sản. Vùng ven biển, hải đảo chú trọng những ngành nghề gắn với kinh tế biển, dịch vụ và du lịch. Những địa bàn có nhu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động cần ưu tiên đào tạo nghề kỹ thuật, công nghiệp và dịch vụ.
Việc lựa chọn ngành nghề phù hợp không chỉ tạo điều kiện để người lao động tìm kiếm việc làm tại doanh nghiệp mà còn giúp người dân chủ động phát triển sản xuất, kinh doanh, nâng cao thu nhập ngay tại địa phương.
Để các mục tiêu đào tạo nghề đạt hiệu quả thực chất, cần phát huy trách nhiệm của các cấp, các ngành, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp trong khảo sát nhu cầu, tổ chức đào tạo, tư vấn và kết nối việc làm. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tham gia học nghề, chủ động nâng cao trình độ và kỹ năng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.
Đặc biệt, hiệu quả đào tạo nghề cần được đánh giá bằng khả năng tìm kiếm việc làm, mức độ phù hợp giữa nghề được học với công việc thực tế và khả năng duy trì thu nhập của người lao động, thay vì chỉ chú trọng số lượng tuyển sinh, đào tạo.
Gắn đào tạo nghề với nhu cầu sử dụng lao động, phát huy vai trò đồng hành của doanh nghiệp và mở rộng cơ hội học nghề cho các nhóm lao động là những giải pháp quan trọng để An Giang nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Thành Thái
