Nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và lực lượng chức năng; siết chặt quản lý đội tàu, kiểm soát nguồn gốc thủy sản và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm... là những giải pháp trọng tâm mà tỉnh An Giang đã và đang triển khai đồng bộ nhằm quyết tâm khắc phục các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), hướng tới xây dựng một nghề cá có trách nhiệm và phát triển bền vững.
Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng An Thới giới thiệu “Sổ tay điện tử IUU” cho ngư dân.
Xác định công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thời gian qua, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đã chỉ đạo kiện toàn Ban Chỉ đạo về IUU, đồng thời thành lập Tổ công tác liên ngành rà soát, khắc phục triệt để các hạn chế; phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị và chính quyền các địa phương ven biển, gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm của người đứng đầu.
Tính đến ngày 30/7/2026, tỉnh có 10.907/10.907 tàu cá đăng ký và chủ tàu được cập nhật đầy đủ thông tin trên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase). Tỷ lệ tàu cá còn hạn giấy phép khai thác thủy sản đạt 95,99%; đối với nhóm tàu có chiều dài từ 12 mét trở lên, tỷ lệ còn hạn đăng kiểm đạt 90,85%. Trong tổng số 3.551 tàu cá thuộc diện bắt buộc, tỉnh đã hoàn thành lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) cho 3.542 tàu (đạt trên 99,7%). Đối với 9 tàu còn lại chưa lắp đặt VMS, lực lượng chức năng đã lập hồ sơ theo dõi nghiêm ngặt tại nơi neo đậu, kiên quyết không cho phép tham gia hoạt động trên biển. Bên cạnh đó, đối với 1.798 tàu cá chưa đủ điều kiện hoạt động (gồm 822 tàu đã đăng ký nhưng hết hạn giấy phép/đăng kiểm và 976 tàu chưa đăng ký), tỉnh chỉ đạo các địa phương phối hợp với Bộ đội Biên phòng quản lý chặt chẽ tại bến, tuyệt đối không để các phương tiện này hoạt động.
Công tác kiểm soát tàu cá ra vào cảng và truy xuất nguồn gốc thủy sản được thực hiện nề nếp. Từ đầu năm đến tháng 8/2026, các cảng cá trên địa bàn tỉnh đã ghi nhận 7.724 lượt tàu cá cập, rời cảng (tương ứng với 3.194 tàu). 100% tàu cá thuộc diện kiểm soát đều thực hiện nghiêm việc khai báo qua Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT), đảm bảo tính minh bạch, chính xác của sản phẩm thủy sản.
Thông qua hệ thống giám sát, ngành chức năng đã phát hành 171 thông báo đối với 684 lượt/450 tàu cá bị mất tín hiệu VMS; đồng thời, mời 100% chủ tàu có dấu hiệu vi phạm đến làm việc. Qua xác minh, lực lượng chức năng đã tiến hành làm việc với 477 lượt/326 tàu, lập biên bản vi phạm hành chính 168 lượt/92 tàu và ban hành 85 quyết định xử phạt với tổng số tiền lên đến 5,5 tỷ đồng.
Đối với công tác phối hợp điều tra và xử lý vi phạm vùng biển nước ngoài, từ ngày 01/01/2024 đến ngày 22/7/2026, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tiếp nhận, xác minh 60 tàu cá bị nước ngoài bắt giữ. Trong đó, đã xử lý dứt điểm 35 tàu có đầy đủ thông tin; xác định 9 tàu không vi phạm vùng biển nước ngoài và đang tiếp tục xác minh 16 tàu còn lại.
Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh đã ban hành 48 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền hơn 2,328 tỷ đồng. Bộ đội Biên phòng tỉnh xử phạt 25 vụ/26 tàu/42 đối tượng với số tiền hơn 2,135 tỷ đồng. Đáng chú ý, các hành vi có dấu hiệu tội phạm hình sự như tổ chức, môi giới đưa tàu cá và ngư dân sang vùng biển nước ngoài khai thác trái phép; gửi, vận chuyển thiết bị VMS để qua mặt cơ quan quản lý đều được lực lượng công an và biên phòng điều tra, xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, Ban Chỉ đạo về IUU tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế cần tiếp tục khắc phục: Số lượng tàu chưa đủ điều kiện hoạt động còn tương đối lớn; tỷ lệ đăng kiểm, cấp phép chưa đạt tuyệt đối 100%; tình trạng mất kết nối VMS vẫn còn phát sinh và nguy cơ tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài vẫn chưa được xóa bỏ hoàn toàn. Hạ tầng cảng cá, tiến độ triển khai eCDT cũng như các chính sách hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá cần tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ hơn.
Thực hiện đợt cao điểm chống khai thác IUU từ nay đến hết ngày 15/9/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu các sở, ngành, lực lượng vũ trang và chính quyền địa phương ven biển huy động tối đa lực lượng, tập trung xử lý dứt điểm các tồn tại; tăng cường công tác tuyên truyền, vận động ngư dân chấp hành pháp luật; đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát thường xuyên.
Với tinh thần trách nhiệm cao nhất, An Giang quyết tâm quản lý chặt chẽ từng tàu cá, từng chủ tàu và toàn bộ hành trình trên biển; kiên quyết không để phương tiện không đủ điều kiện xuất bến; kịp thời ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp không chỉ nhằm gỡ bỏ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu, mà còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân, quyết tâm xây dựng ngành thủy sản An Giang phát triển minh bạch, trách nhiệm và bền vững.
Huỳnh Ngọc
